16696,40%-1,65
43,86% 0,04
51,82% 0,31
7342,52% 0,87
11845,60% 0,03
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen yeni kanun maddeleriyle, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) dev bir yapısal dönüşüme imza atıyor. Düzenlemeyle birlikte kurum, özel bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir yapıya kavuşurken; milli parkların mali, idari ve cezai rejimi baştan aşağı değişiyor.
Artık milli parklar kendi bütçesini yönetecek, kaçak yapılaşmaya hapis cezası gelecek ve "döner sermaye" modeliyle profesyonel işletmecilik yapılacak.
Türkiye’nin doğa harikası olan milli parkların yönetim biçimi kökten değişiyor. Meclis’te kabul edilen düzenleme ile DKMP, özel bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir yapıya kavuştu. Bu değişim, parkların sadece "korunan alan" değil, aynı zamanda "ekonomik değer üreten" merkezler olmasının önünü açıyor.
Doğaya Zarar Verene Hapis Yolu Göründü
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddesi, doğaya karşı işlenen suçlardaki ceza artırımı oldu. Milli parkların ekosistemini bozan, yaban hayatına zarar veren veya onaylı planlar dışına çıkarak kaçak yapılaşmaya gidenlere ağır yaptırımlar getirildi:
Hapis Cezası: Fiilin ağırlığına göre 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.
Adli Para Cezası: 5 bin güne kadar para cezası.
İşgal Suçu: Hazine arazilerini işgal eden veya ağaç keserek alan açanlar da bu ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacak.
Kendi Gelirini Kendi Yönetecek
Düzenleme ile DKMP’nin mali yapısı "merkezi bütçe" bağımlılığından kurtarılıyor. Milli parklardan elde edilen tüm giriş ücretleri ve faaliyet gelirleri, doğrudan genel müdürlüğün döner sermayesine aktarılacak.
Cumhurbaşkanı Yetkisi: İşletme sermayesini 5 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Muafiyetler: Kurum, tapu ve kadastro işlemlerindeki döner sermaye bedellerinden muaf tutularak operasyonel hıza kavuşacak.
Kaçak Girişlere "4 Kat" Ceza
Ziyaretçi yönetiminde de denetimler sıkılaşıyor. Milli parklara bilet almadan girdiği tespit edilen kişilere, giriş ücretinin 4 katı tutarında idari para cezası uygulanacak. Toplanan bu cezaların %25’i kurumun kendi bütçesine, %75’i ise genel bütçeye gelir olarak kaydedilecek.
"Koru-Kullan" Dengesi mi, Ticari Kaygı mı?
Haberin arka planında yatan en önemli detay, milli parkların artık birer "işletme" vizyonuyla yönetilecek olması. Uzmanlar, bu özerkliğin parkların bakım ve onarım kalitesini artıracağını öngörürken; çevreciler, döner sermaye baskısının "daha fazla yapılaşma ve ticari tesis" riskini doğurup doğurmayacağını yakından takip ediyor.
