Sosyal güvenlik mevzuatımızda, emeklilik için gerekli olan "yaş" şartını henüz doldurmamış ancak "prim gün sayısı" ve "sigortalılık süresi" kriterlerini tamamlayan çalışanlara önemli bir hak tanınıyor.
AK Parti Adıyaman Milletvekili ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Doç. Dr. Resul Kurt, kaleme aldığı yazısında, yaş beklemeden kıdem tazminatı alarak işten ayrılmanın püf noktalarını ve değişen şartları analiz etti.
3 Farklı Dönem, 3 Farklı KuralEmeklilik sistemi, sigorta başlangıç tarihine göre üç ana döneme ayrılıyor. Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için bu dönemlere özel şartların yerine getirilmesi gerekiyor:
| Sigorta Başlangıç Tarihi | Gerekli Şartlar |
|---|---|
| 08.09.1999 Öncesi | 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü. |
| 09.09.1999 - 30.04.2008 Arası | 7000 prim günü VEYA 25 yıl sigortalılık + 4500 prim günü. |
| 01.05.2008 Sonrası | Kademeli olarak 4600 günden başlayıp 5400 güne kadar çıkan prim şartı. |
SGK'dan Yazı Almak Şart!
İşçilerin bu haktan yararlanabilmesi için izlemesi gereken hukuki yol net:
SGK Yazısı: Bağlı bulunulan Sosyal Güvenlik Merkezi'nden "Kıdem tazminatına esas yazı" alınmalıdır.
1 Yıllık Kıdem: İşçinin mevcut işyerinde en az 1 yıllık çalışma süresinin bulunması gerekir.
Fesih Bildirimi: SGK'dan alınan yazı işverene sunulmalı ve "Yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması" gerekçesiyle sözleşme feshedilmelidir.
İhbar Tazminatı ve İzin Ücretleri
Doç. Dr. Resul Kurt, bu yöntemle ayrılanların haklarına dair kritik bir uyarıda bulunuyor:
"Bu kapsamda ayrılan çalışanlar kıdem tazminatına hak kazanırken, işverenden ihbar tazminatı talep edemezler. Aynı şekilde işverenin de işçiden ihbar süresi bekleme veya ihbar tazminatı isteme hakkı bulunmamaktadır."
Ayrıca, işçinin içeride kalan yıllık izin ücretlerinin de bu fesihle birlikte ödenmesi zorunluluğu bulunuyor.
Bu Hak Kaç Kez Kullanılabilir?
Uygulamada en çok merak edilen konulardan biri olan "tekrar yararlanma" durumuna da açıklık getirildi. Yargıtay içtihatlarına göre; yaş hariç emeklilik nedeniyle fesih hakkı kural olarak yalnızca bir kez kullanılabilir. Ancak işçi bu hakkını kullanıp ayrıldıktan sonra başka bir yerde çalışmaya başlar ve ileride "yaş şartını" da tamamlayarak tamamen emekli olursa, son işyerindeki kıdem tazminatını da alabilecektir.