TÜİK'in 2025 nüfus verileri; depremden etkilenen iller arasında toparlanma hızının eşit olmadığını ortaya koydu. Malatya, Şanlıurfa ve Gaziantep'te nüfus artışı yeniden ivme kazanırken, Adıyaman'da nüfus hareketliliğinin sınırlı kaldığı görüldü.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (Türkiye İstatistik Kurumu) 2025 yılına ilişkin açıkladığı veriler, Güneydoğu ve Doğu Anadolu hattında iller arası demografik ayrışmayı net biçimde ortaya koydu.
Gaziantep: Sanayi Gücüyle Nüfusunu Korudu
Depremden etkilenmesine rağmen Gaziantep, güçlü sanayi altyapısı, organize sanayi bölgeleri ve istihdam kapasitesi sayesinde nüfusunu büyük ölçüde korudu. 2025 verileri, Gaziantep'te nüfus artış hızının yeniden pozitif seyre girdiğini ve kentin göç alan iller arasındaki konumunu sürdürdüğünü gösteriyor.
Şanlıurfa: Yüksek Doğal Artış Denge Unsuru Oldu
Şanlıurfa, Türkiye'nin en genç nüfus yapılarından birine sahip olması nedeniyle, deprem sonrası dönemde de doğal nüfus artışıyla demografik dengesini koruyan iller arasında yer aldı. Göç kaybı yaşansa da doğum oranları, toplam nüfusun gerilemesini engelledi.
Malatya: Kısmi Toparlanma, Kırılgan Denge
Malatya, deprem sonrası ciddi nüfus kaybı yaşayan illerden biri olmasına rağmen; 2025 itibarıyla kısmi bir geri dönüş sürecine girdi. Ancak Malatya'daki artışın sınırlı kaldığı, toparlanmanın büyük ölçüde kamu yatırımları ve geçici desteklerle sürdüğü görülüyor.
Adıyaman: Toparlanma En Zayıf İl
TÜİK verileri ve grafik eğilimleri, Adıyaman'ın çevre illerine kıyasla nüfus artışında en zayıf performansı gösterdiğini ortaya koyuyor. Erkek-kadın nüfusu dengeli seyretse de, toplam nüfusta belirgin bir sıçrama yaşanmadı.
Uzmanlara göre Adıyaman'daki bu tablo;
-deprem sonrası kalıcı göç,
-istihdam alanlarının sınırlı olması,
-sanayi ve üretim altyapısının zayıflığı
gibi faktörlerden kaynaklanıyor.
Aynı Deprem, Farklı Sonuçlar
Karşılaştırmalı tablo, depremden etkilenen iller arasında "aynı afet, farklı toparlanma" gerçeğini gözler önüne seriyor. Gaziantep ve Şanlıurfa, ekonomik ve demografik avantajlarıyla süreci daha hızlı atlatırken; Adıyaman'ın mevcut destek politikalarıyla nüfusunu geri çekmekte zorlandığı görülüyor.
Uzman Uyarısı: Adıyaman İçin Özel Model Şart
Demografi ve kalkınma uzmanları, Adıyaman için standart teşviklerin yetersiz kaldığını, kente özgü;
-uzun vadeli istihdam projeleri,
-sanayi ve tarım entegrasyonu,
-genç nüfusu geri döndürecek sosyal destekler olmadan nüfus kaybının kalıcı hale gelebileceği uyarısında bulunuyor.